آصف حاجي‌زاده-تبريز 

   بعضي‌ها بر اين پندارند كه ما بين «سنت» و «مدرن» تضاد آشتي ناپذير وجود دارد و هر آنچه كه مدرن باشد سنت با آن مخالف است خواه در حوزه‌هاي ساخت عيني يعني وجوه مختلف زندگي و خواه در حوزه‌هاي ساخت ذهني كه انديشه، تفكر، و قصد و نيت را در بردارد. در حاليكه اين پنداشت ترديدهاي بزرگي را در پي دارد.

     در يك برداشت نظري عميق از مفهوم «سنت» مي‌توان چنين اظهار كرد كه سنت در حالت خاص تجربه اجتماعي يك ملت است و در حالت كلي گذشته انسان را در بر مي‌گيرد كه انسان دستاوردهايش را مديون اين تجربه است و صورت فراموش كردن گذشته خويش بي‌هويت و سرگردان حرمان خواهد شد و شايد بتوان گفت كه سنت جزء جدايي‌ناپذير حيات انساني است.

     و اساساً «مدرن» پديده منفكي از سنت نيست و بر خلاف بعضي‌ها تافته جدا بافته از سنت نيست. بلكه مدرن خود محصول سنت است و از درون آن شكل گرفته است بطوريكه سنت در بستر تحولات اجتماعي آبستن مدرن شده است و آنرا در دوران رنسانس زاده است گوشت و پوست سنت را مي‌توان در اجزاء مدرن بصورت تركيب يافته مشاهده كرد پروتستان بعنوان نمودي از مذهب مدرن عاري از مسيحيت نيست بلكه در بطن خود گذشته خويش را حامل است گرچه در عصر جديد عين «سنتـ نيست اما جداي از سنت هم نيست. سرمايه‌داري هم چنين است گر چه فئوداليته نيست اما در تركيب اقتصادي جديد خود فئوداليته را نيز حامل است و خود را بر زير ساخت‌هاي آن بنا كرده است و در جريان تداوم انباشت سرمايه و گسترش مناسبات بازرگاني فئوداليته توانست خود را احيا كند و تثبيت يابد.      

آقاي روح الله حسينيان رئيس مرکز اسناد انقلاب اسلامي در گفت وگو با ايسنا ديپلماسي دولت نهم را «ديپلماسي فعال و مثبت ما» ناميد. او گفت؛ «موضع آقاي احمدي نژاد را که يک موضع تهاجمي در عرصه بين المللي است مي پذيرم و معتقدم اين سياست به پيروزي خواهد رسيد.»اين روحاني به خبرگزاري مهر هم گفته بود؛ «سياست خارجي دولت نهم از قوي ترين بخش هاي اين دولت است.»1

در سال گذشته پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل متحد ارجاع شد.ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت فرصت سياسي براي امريکا است زيرا امريکا در شوراي امنيت فرصت مي يابد جامعه جهاني را براي برخورد با ايران همراه کند.امريکا در شوراي امنيت در موضع قاضي و داور اصلي حضور دارد.در اواخر سال 1385 براي اولين بار در تاريخ تحولات خاورميانه کشورهاي اسلامي غيرعرب تصميم گرفتند تا کنفرانسي بدون حضور ايران درباره خاورميانه برگزار کنند. اين کنفرانس به ابتکار پاکستان و با حضور ترکيه، مالزي، اندونزي، عربستان سعودي، اردن و مصر برگزار شد. وضعيت کنوني ايران و لزوم تقويت بيش از پيش امنيت ملي کشور آشکارتر از آن است که نياز به بحث و بررسي داشته باشد. گذشته از مناقشات ايران و عراق که هنوز حل و فصل نشده است با شکل گيري محور نظامي تل آويو- آنکارا - باکو در شمال غرب کشور، مساله جزاير سه گانه در جنوب، حضور امريکا در عراق و افغانستان و پاره اي از تنش هاي ديرين منطقه اي که پيشتر به دليل خطرات ملي تر بلوک شرق در دوه جنگ سرد مجال بروز نمي يافت اينک از نو طرح شده و مقابله با تبعات احتمالي آن توانمندي بيش از پيش را طلب مي کند.

Yusef  rostamov

تـرجــــمه:

آصف حـاجـی زاده

    مقدمۀ مترجم:

 1. طریقت ها رویه های عملی هستند که انسان بواسطۀ آنها سعی می کند به تصورات ایده الی خود تحقق عینی بخشد بنوعی می کوشد باورهای خود را زندگی کند «معرفت» و «اخلاق» دو مولفۀ اساسی در طریقت های صوفیانه و عارفانه هستند که استقامت در راستای آنها کوششی برای «ارتقا کیفیت انسانی» است انسانی که بدین سان ارتقا یافته شایسته معشوق شدن و قابل عشق ورزیدن است و عشق به خدا نیز در همین جهت عشق به انسان را موجب می شود.

2. عشق به انسان عشق به سلطه نیست اخلاقی شدن روندی بسوی فراگیری اطاعت پذیری نیست انتخاب پیر، شیخ، مرشد و ... نه از برای انتخاب حاکم بلکه گشایندۀ دریچه ای جدید بسوی دانستن ها و واقعیت های پنهان است پیر حیات بخش روح است در اندیشۀ سلطه بر جسم نیست.

3. طریقت در دو زمان با انحراف وتحریف روبرو بوده اول آنگاه که بجای «شناخت» و «حصول علم» از معلومات و اطلاعات ناصحیح گذسته تصویری مقدس برپا گردیده است یعنی شناخت از خدا و هستی ثابت مانده است دوم انگاه که «اخلاق» در دام «بی اخلاقی» گرفتار آمده است یعنی اخلاق شعاری برای اعمال سلطه شده.

4. طریقت های صوفیانه و عارفانه غالبا در سطح حوزۀ های مدنی پدیدار گردیده اند و از کارکرد های مدنی بسیار سودمندی برخوردار بوده اند آنها بوجود آورندگان نگرشهای فلسفی- کلامی بوده، نظام نامه های اخلاقی فردی و اجتماعی را تدوین کرده رفتارهای فردی و جمعی را سوی و سمت انسانی و معنوی بخشیده اند.

5. این طریقت ها در مواجهۀ با قدرت سیاسی حاکم و یا قدرت نظامی- سیاسی متهاجم از سه نوع واکنش برخوردار بوده الف- طریقت در برابر قدرت سیاسی حاکم ویا اشغالگران قرار گرفته سیاسی شده سرکوب گردیده به انزوا رفته و از کارکردها و وظایف واقعی خود محروم شده و در برقراری ارتباط با مردم با محدودیت مواجه شده. ب- طریقت در خدمت قدرت سیاسی یا مهاجم قرار گرفته بخشی از مشروعیت سیاسی را تامین نموده کارکرد و آن از حوزه مدنی به محدوده دولتی منتقل گردیده و با افول قدرت سیاسی حاکم به وضعیت بحرانی دچار آمده ج- طریقت در موقعیت نهاد مدنی ایستاده و ضمن ارائه کارکرد مدنی خود همچنین با قدرت سیاسی در وضعیت تعامل و نقد و انتقاد قرار گرفته است. ...

 آصف حاجی زاده-در فلسفۀ مدرن و امروزی «تساهل» مفهومی اساسی بوده و بطور کلی عمل برمبنای آن به عنوان مولفۀ ذاتی جوامع آزاد و کثرت گرا شناخته شده و بطور گسترده در دنیای ما شایع شده است.با اینحال هنوز در فرهنگ های امروزین برروی شکل ومحتوای تساهل توافق عمومی وگسترده وجود ندارد. مفهوم، مبنا و حدود وثغور  تساهل از جمله موضوعاتی است که درفرهنگ های مختلف به شدت مورد مناقشه و اختلاف می باشد. خوشبختانه در سیصد سال گذشته فلاسفه سیاسی با تامل وغور درمفهوم تساهل نقش مهمی را در حل این منازعات ایفا نموده اند که توانسته است نه تنها در رد تئوری های ناصحیح موثر باشد، بلکه همچنین در روشن نمودن نوع نگاه ما دربارۀ تساهل نیز راهگشابوده است. فلسفۀ سیاسی مارا قادر به فهم این موضوع ساخته است که تصمیم گیری های سیاسی مستلزم فهم آشکار عقلانی از تساهل و همچنین چگونگی اجرای آن است ....

 آصف حاجی زاده-انسان چرا و چگونه آزاد است ؟

         برای اینکه بتوانم منظورم را بهتر برسانم از تمثیل «نور» شیخ اشراق استفاده می کنم . شیخ اشراق    می گوید موجودات هرکدام از نورهستند انسان بیشترین سهم را از نور دارد – حیوانات کمتر از انسان و نباتات کمتر از حیوان و نباتات کمتر از جامدات سهم ازنور برده است . اگر بجای نور در تمثیل شیخ اشراق مفهوم «برخورداری از قابلیت اعمال اراده » را بکار ببریم می توان اینطور گفت که جامدات از کمترین قابلیت اعمال اراده برخوردارند و گیاهان از قابلیت اعمال اراده بیشتری نسبت به جامدات برخوردارند حیوانات بیشتر از آنان و انسان می توان گفت بیشترین قابلیت اعمال اراده را در بین موجودات شناخته شده دارا هست . انسان نسبت به هر موجود دیگری از اختیار بیشتری برخوردار است . موجودی است که انتخاب می کند ، اختیار می کند نفی می کند ، قبول می کند ، رد می کند، میخواهد ، نمی خواهد، می داند، می جوید و ...

چرا انسان از« قابلیت اعمال اراده » برخوردار است ؟ انسان به لحاظ حسی دارای قویترین حس هاست  می بیند، می بوید، لمس می کند، می شنود و می چشد . براساس این حس ها بین آنچه را که حس کرده تمایز و فرق می نهد و آنها را با فرق هایشان به خاطر می سپارد و در هنگام ضرورت بیاد می آورد و در حیات زیستی خود از این توانایی ها بهره می گیرد .

قابلیت اعمال اراده انسان یا آزادی انسان در این سطح از توانایی زیستی نسبت به سایر موجودات بیشتر است و این اختیار انسان ذاتی اوست پدیده اکتسابی نیست شاید بتوان گفت این سطح از آزادی انسان غایت آزادی حیوانی باشد که فقط می توان به نیازهای زیستی بر حسب اختیار و آزادی پاسخ گوید . بعنوان مثال وقتی یک گیاه در حیات خود با کم آبی و یا بی آبی روبرو می شود از غایت قابلیت اعمال اراده یا آزادی خود بهره  می گیرد و با ریشه های خود در جهت های متعددی حرکت می کند تا به آب دسترسی پیدا کند بلکه بتواند به حیات زیستی خود ادامه دهد حال انسان را در سطح بالاتری از این آزادی مقایسه کنید ....

 آصف حاجی زاده- 

۱- ویژگی آرمانی اندیشه:

اندیشه از ذهن صادر می شود ولی اینکه بستر آن فقط ذهن باشد جای تامل دارد  اندیشه در واکنش به پدیده هائی ظهور می یابد که می تواند پاسخی برای یک مشکل ، طرحی برای یک توسعه و یا ایده ای صرفا" تخیلی باشد اندیشه از مقتضیات محیطی خود متاثر است ولی متکی و وابسته به آن نیست، می تواند در واکنش به پدیده ای خاص در زمانی خاص ظهور یابد ولی آن قابلیت را دارد که از طریق غلبه بر فضای زبان عمومی (بعنوان پارادایم گفتگو) بی انکه فرصت یا اجازه تحقق داشته باشد در زمان های طولانی و مداوم بر اذهان عمومی اتوریته داشته باشد چه بسا همین اندیشه تخیلی و غیر قابل کاربرد باشد اساسا" واکنش به یک پدیده در حوزه تفکر توام با وضعیت «تغییر» است یعنی اندیشه ظهور یافته برای تغییر پدیده ای که بعنوان مسئله و مشکل مطرح است بوجود آمده است  بعنوان مثال مدینۀ فاضله تصویر شده در کتاب جمهور افلاطون واکنشی به مسائل مربوط به واقعیت های آن زمان شهر  افلاطون است  که در ان صحبت از تغییرات بنیادین در خصوص ساختار سیاسی ، ساختار خانوادگی ، ساختار اجتماعی و مشروعیت حاکمیت و . . . شده است و ان طرحی ایده آل برای آینده می باشد یعنی مسئله اکنون وجود دارد  ولی طرح ارائه شده به لحاظ فقدان تجربه پذیری به آینده کشیده شده حتی  دامنه تاثیر آن ایده در زمان های بعد همچنان در اذهان جمعی فعال است طرح یا ایده صادر شده از ذهن اگر به لحاظ موقعیت و امکانات ، امکان تجربه شدن داشته باشد گفته می شود این اندیشه «واقعی» است ولی اگر ایده یا طرح امکان تجربه شدن نداشته باشد همچنان بصورت «آرمان» و فاضله برقرار خواهد بود و اگر تجربه شود و ناموفق باشد یعنی مورد پذیرش عموم قرار نگیرد با عنوان «غیر واقعی» بودن از مدار گفتمان اندیشه ای خارج شده یا برای ظهور در قالب نوین به حوزه تفکر درباره آن رانده می شود البته بعض اندیشه ها وجود دارند که گفته می شود به نوعی در برابر تغییر هستند ولی در مجموع طرحی برای جلوگیری از تغییر نیز تغییر محسوب می شود که چندان به بحث حاضر مربوط نیست ...

 آصف حاجی زاده 

مقدمه

    در رابطه با «پيدايش ناسيوناليسم » به نظر مي‌رسد پيش از آنكه ناسيوناليسم يك « پديدة تاريخي» باشد بيشتر يك مفهوم « تحليلي » است ناسيوناليسم غالباً در رابطه با دو قرن اخير ديده مي‌شود و اگر به عقب‌تر از آن نيز مراجعه مي‌شود به اين خاطر نيست كه در گذشته پديده‌اي بنام ناسيوناليسم وجود داشته است بلكه بيشتر به اين خاطر است تا بر روي بعضي پديده‌هاي تاريخي تاكيد گردد كه بعنوان مصاديق و محرك مي‌تواند كار برد داشته باشد در بررسي پيدايش ناسيوناليسم نمي‌توان به زمينه‌هاي عيني و ذهني مشخص كه پديدار كنندة ناسيوناليسم باشد اشاره كرد بلكه ناسيوناليسم پديده‌اي « مستحدثه » مي‌باشد كه در شكل گيري و بوجود آوردن آن و روح بخشيدن به آن از بعضي عناصر تاريخي و طبيعي اجتماعي استفاده مي‌شود شايد بر بعضي از عناصر مصطلح در مفهوم ناسيوناليسم همچون ملت، زبان، تاريخ و ... انگشت گذشته و بگويند چگونه مي‌توان از تاريخي بودن چنين عناصري صرفنظر كرد ؟ بديهي است كه چنين عناصري در روند طبيعي حيات انسان‌ها وجود داشته و قابل انكار نيست اما اهم مطلب در اين است كه اين عناصر در يك فضاي «روش شناختي» و « معرفتي » تحت منطق اساسي « تضاد» و « تمايز» از كيفيت جديدي برخوردارگرديده است شكسته شدن شموليت كليسا و پاپ بر اثر قضايايي چند و واژگوني عبارت مسيحي آلماني، مسيحي فرانسوي و ... به آلماني مسيحي و فرانسوي مسيحي و ... و عطف توجه به گرايشات قومي و تلاش براي بيان و ترجمه كتب و تعاليم ديني به زبان‌هاي بومي كه چهرة بر جسته و تاريخي آن را در قالب « ژان هوسي » مي‌توان مشاهده كرد، از اين قبيل مي‌باشد...